Archive for the 'Kars' Category

Magazberd Kalesi

Magazberd kalesi, Arpaçay’ın döndüğü bir yerde kayalı çıkıntıda, Ani’nin dört kilometre güneybatısında bulunur.
Burada, belki de 6ncı yüzyıl kadar eski bir tarihte bir kale varmış, ancak mevcut yapının ekseriyeti, muhtemelen Ani Krallığı döneminden kalmadır. 12nci yüzyılın sonunda, Gürcüler’in Ani’nin Müslüman hükümdarlarını kovmasıyla, Magazberd ve benzeri kaleler, Ani’nin etrafında koruyucu çember oluşturmuştur. Ani’nin kuzeyindeyse, Tiknis kalesi yakın [...]

Arpaçay’ın üzerindeki köprü

Akhurian/Arpaçay’ın zerindeki bu köprünün Bagratid döneminden (10uncu veya 11inci yüzyıl) kalma olduğu düşünülür. Öte yandan, 13üncü yüzyıldan da olabilir, çünkü yakın civarda bulunan bir yazıt, inşaat işini köprünün yapımını 14üncü yüzyıla tarihlendirir.
Köprünün 30 metrelik tek kemeri çökmüştür ve geriye kalan, belki de takviyeli bir kapının bir parçası, sadece uzun ayaklarıdır (mesnet). 19uncu yüzyıl gezginleri, köprünün [...]

Kızıl Kilise (Karmir Vank)

Oğuzlu’nun 6 km doğusunda ve Ani’nin 15 km kuzeyindeki Yağıkesen köyünde, Türkçe “Kızıl Kilise”, Ermenice “Karmir Vank” olarak bilinen bir kilise vardır. İkisi de aynı anlama gelir. Ermenistan’da da Karmir Vank olarak bilinen bir kilise olduğu için, bu kiliseye Kızıl Kilise diyeceğiz.
Kilise, küçük bir nehrin yanındaki yükseltide, ağaçsız ve tepeli bir otlakta durur. Kilometrelerce öteden [...]

Oğuzlu Köyü Kilisesi

Ani’nin 16 km kuzeyindeki Oğuzlu köyüne, büyük bir Ermeni kilisesinin kalıntıları olan gri taş işi cisim tahakküm eder.
Kilisenin orijinal Ermeni adı bilinmemekle birlikte, duvarındaki tarihi bilinmeyen yazıt, kilisenin Hassan Gnt’uni tarafından inşa ettirildiğini kaydeder. Bu şahıs, Kral Smbat döneminde (890-914) Kars’ın valisiymiş ve yazıtta Smbat’tan bahsedilmediğine göre yazıtın, Kars’ın 10uncu yüzyılın başında isyanı ve Smbat’ın [...]

Ani Katedrali

“Ermeni devrinin 450nci yılında (1001)… Tanrı ve Ermenilerin ruhani lideri Katolikos tarafından onurlandırılmış Sarkis ve Ermeni ve Gürcüler şahenşahı Gagik’in şanlı hükümdarlığı zamanında, ben, Siunik Kralı Vasak’ın kızı, Ermeniler Kraliçesi Katranide, kendimi Tanrı’nın lutfuna emanet ederek zevcim Gagik şahenşahın emri üzerine, Ulu Smbat’ın temelini attığı bu kutsal katedrali inşa ettirdim…”
- Katedralin güney yüzündeki yirmi bir [...]

İÇ KALENİN ALTINDAKİ ŞEHİR SURLARI

İç kalenin olduğu tepenin her iki tarafından, her koyağa duvar iner.
İlk bakışta, bu surlar gariptir, çünkü yanlış yöne bakıyormuş gibi görünürler. Kalenin güneyindeki düzlük, kalenin batısından uzanan surla korunan bir ayrı korunmuş alanmış. Bu surun 13üncü yüzyıl yapımı olduğu söylenir.
Bu alanın içinde bina izleri yoktur, sadece aşağıda bahsi edilen mezarlık vardır; belki de çiftlik hayvanları [...]

ANİ İÇ KALESİ

Ani’nin güney ucunda, yer, üstü düz, alçak bir tepe oluşturmak üzere yükselir. Burası, iç şehir veyahut kale olarak bilinir ve tek sur ile çevrilmiştir. Bu tepenin en yüksek noktasında, dahili istihkam içinde, Bagratid hükümdarlarının ve ardıllarının ikametgahı olan bir saray varmış. Bagratidler’in 961′de başkentlerini Ani’ye nakletmelerinden önce, şehrin çoğu muhtemelen kale alanının içindeymiş; bu [...]

HOROMOS MANASTIRI

Horomos manastırı, Ani’nin 15 km kuzeydoğusunda, Arpaçay’ın yanındadır ve oraya nehrin koyağının kenarından geçen zorlu bir yoldan ulaşılır. Ani Krallığı’nın en önemli dini ve kültürel merkezlerinden biriydi ve Ermenistan’da monastik uyanışın dönemi olan Kral I. Abas’ın hükümdarlığında (943-953) yaptırılmıştır. 11inci yüzyılda yazan Stefanos Asoğik’in sözleri, bu manastırın bir kervan yolu üzerinde yapılmış olduğunu ima etmektedir.
Horomos’un [...]

HAVARİLER KİLİSESİ

Bu önemli kilise, Pahlavuni sülalesince yaptırılmış ve Ani’nin bu sülalenin himayesi zamanındaki piskoposlarca kullanılmış olsa gerek. Duvarlarında, yapımına dair yazıt bulunmamıştır. En eski yazıt, 1031 tarihlidir ve Abuğamir Pahlavuni’nin yaptığı toprak bağışından söz eder.
Nikolai Marr, Havariler Kilisesi ile ona bitişik yapıların kazısını 1909′da tamamlamıştır, ve 1912′de kilisenin en zayıf kısımlarıyla güney narteks sağlamlaştırılmıştır. Havariler Kilisesi’nin [...]

HALASKAR KİLİSESİ (SURP AMENAP’RKITCH)

“480 (M.S. 1035) yılında ben, Ablğarib marzpan (general), Rum İmparatoru Mikael’e, Konstantinopolis’te, Smbat şahenşah (krallar kralı) adına bir tebliğde bulundum ve büyük gayret ve masraf sonunda Kutsal Çarmıhın bir parçasını alabildim ve döndüğümde, bu tapınağı inşa ettirdim…”
- Bu kilisenin duvarlarındaki  yazıttan alıntı
Bu büyük kilise, 1035 yılı civarında tamamlanmıştır ve duvarları uzun ve zarifçe işlenmiş yazıtları, [...]