Türkiyenin En Geniş Tarih Rehberi

Laodikeia, Lykos Irmağı’nın (Çürüksu) 2 km. güneyinde kurulmuştur. Bugün buraya Denizli-Burdur karayolundan Pamukkale’ye ayrılan yoldan birkaç yüz metre sonra ulaşılır. Hieropolis’e uzaklığı ise 10 km.’dir.Strabon, Laodikeia’da kuzguni siyah yünleri olan, yumuşaklığı ile ünlü bir tür koyun yetiştirildiğini belirtmiştir. Laodikeia’lılar bu koyunun yünlerinden gelir sağlamışlar, bu nedenle de o çağa göre Laodikeia’da tekstil ileri derecede gelişmiştir. Laodikeia’lı olarak isimlendirilen bir tür kumaşın olduğu İmparator Diocletianus’un fermanında da yer almıştır.
Hellen dilinde “Laodikeia’nın memleketi” anlamına gelen bir sözcüktür. Aynı zamanda , Laodikeia ismi Helenistik Çağ’da Seleukos’larda, Ponuslar’da kral ailesinden bir çok kraliçeye verilmiştir. Anadolu’da Lykos Irmağı yanındaki Laodikeia’dan başka bu ismi taşıyan kentler de vardır. Örneğin, Konya Kadınhan yakınlarındaki Ladik Köyü eskiden bu ismi taşımaktaydı.

Söylenceye göre kral bir Apollon sözcüsünün yardımıyla baş tanrı Zeus’un öğüdünü duyup, eşi adına  bir kent kurmaya karar vermiştir. Bu durumda kentin kuruluş tarihi II. Antiokhos’un tahta geçtiği M.Ö. 261 ile Laodike’den boşandığı M.Ö. 253 yılları arasında gerçekleşmiş olmalıdır.

    Bir başka anlatıma göre; Seleukoslar kralı I. Antiokhos rüyasında annesi, kız kardeşi ve eşi olarak tanımladığı üç güzel kadın görmüş, her üç kadın da kraldan kendileri için Karia’da birer kent kurmasını istemişler, bunun üzerine kral I. Antiokhos’ta karısı ve annesi için Nysa (Sultanhisar) ve Antiokheia (Başaran Köyü-Karacasu) kentlerini, kız kardeşi Laodike için de Laodikiea antik kentini kurmuştur. Ancak antik kaynakların kral I. Antiokhos ve kız kardeşi Laodikie’nin adından hiç söz etmemesi, kentin kral II. Antiokhos tarafından karısı güzel Kraliçe Laodike adına kurulduğunu göstermektedir. Kazı ekibince, Antik Kent’in batısında yapılan yüzey araştırmalarında Klasik Döneme kadar inen seramiklerin bulunması kuruluşun daha da eskiye gittiğini göstermektedir.

    Antik yazar Plinius’a (NH. V. 105) göre, antik kentin yerleşim alanının bulunduğu yerde önce Diospolis ve sonra Rhoas adlarını taşıyan bir köyün kurulu olduğu belirtilir. Zeus kenti anlamına gelen bu ilk ad, burada çok eski ve köklü bir kutsal yerin varlığına işaret etmektedir. Zeus daha sonra, Laodikeia’nın en önde gelen kurucu ve baş tanrısı olarak saygı görmüştür. Antik kentte bir İsis Rahibesi heykelinin bulunması, burada İsis tapınağının varlığına işaret etmektedir. Mısır kökenli olan İsis; toprağın, doğanın ve tabiatın canlanmasını, denizler ve yer altını sembolize eden tanrıçadır. Laodikeia’da olası bir İsis tapınağının yer almasını, antik kentin kurucularının Suriye kökenli olmasıyla açıklanabilir.