“480 (M.S. 1035) yılında ben, Ablğarib marzpan (general), Rum İmparatoru Mikael’e, Konstantinopolis’te, Smbat şahenşah (krallar kralı) adına bir tebliğde bulundum ve büyük gayret ve masraf sonunda Kutsal Çarmıhın bir parçasını alabildim ve döndüğümde, bu tapınağı inşa ettirdim…”
- Bu kilisenin duvarlarındaki yazıttan alıntı
Bu büyük kilise, 1035 yılı civarında tamamlanmıştır ve duvarları uzun ve zarifçe işlenmiş yazıtları, [...]
Bu kilise orijinal haliyle kubbesiz ve iki kırık yüzeyli çatılı büyük dikdörtgen bir yapıymış. İç yapısındaysa, yarım daire bir apsisi olan tek nefe sahipmiş. Girişi batı tarafından olabilirmiş. Kuzey ve güney duvarlarının içi boyunca, gömülü kolonlarla ayrılmış üç sahınlı kemer dizisi varmış. Bu kolonlardan doğan kemerler, nefin genişliği boyunca dolanır ve beşik kemerli çatıyı desteklermiş. [...]
Aziz Krikor Kilisesi’nin 1906 kazı çalışmaları sırasında, elinde kilisesinin modelini tutan Kral Gagik’in heykeli, parçalar halinde bulunmuştur. Muhtemelen bir zamanlar, kilisenin cephesinde yüksek bir konumda yerleştirilmişmiş. Yeniden birleştirildiğinde, heykel, kazıcıların küçük bir müzeye çevirdiği Manuçehr Camii’nin içinde tutulurmuş. Heykel, daha sonra Birinci Dünya Savaşı’nda bilinmeyen bir şekilde "kayıp" edilmiştir ve bugün sağlam halinin sadece [...]
“Milad’ın 1000inci yılının sonu, İmparator Basil’in dönemiydi ki, Ermenistan Kralı Gagik kendini, o vakit harap olan, Aziz Krikor’a adanmış büyük Vagarşapat kilisesinin, büyüklüğü ve planı bakımından benzerini Ani şehrinde yaptırma hevesine kaptırmıştır.”
- Taronlu Stefanos Asoğik
990 ile 1020 yılları arasında hüküm süren Gagik’in, Ani Katredrali’ni tasarlayan mimar Trdat’ı, “binyıl” kilisesini yapması için seçtiği düşünülür, ve kilise [...]
Ani, oldukça yoğun nüfuslu bir kentmiş. Büyük kiliseleri haricinde, yerleşim alanından yer üstünde kalan pek bir şey yoktur.
Daha küçük binalar, kiliselerle karşılaştırıldığında vasatça inşa edilmiştir ve çöküp Ani’nin büyük bir kısmını kaplayan moloz tarlasına dönüşmüştür.
Şehir surlarının içindeki düz alanın tamamı binalarla kaplanmıştır, kenar mahalleler de onların kuzeyine uzanmıştır. Özel hane dışında dükkan, han, ambar, hamam, [...]
Bu küçük manastır, şehirden ayrı konmuş, Arpaçay’a nazır kayalık burundadır. Azize Hripsime’nin bakire şehitlerine adanmıştır ve bir rahibeler topluluğunu barındırmış olabilir.
Çevrili bir avlunun içinde, birkaç binanın kalıntıları vardır. En önemli yapı, belki de 13üncü yüzyılda inşa edilmiş küçük, narin ve çok çekici bir kilisedir. Şimdi ise son derece güzel ve romantik bir harabedir - bir [...]
Bu olağandışı yapının temelleri Birinci Dünya Savaşı’ndan kısa bir süre önce Nikoli Marr’ın 1909 yılı kazısı sırasında gün ışığına çıkartılmıştır. Bu kazılardan sonra, ateşgede ihmal edilmiştir ve ona, Ani harita ve tariflerinde yer verilmemiştir.
Kalıntıların, M.S. birinci yüzyılın başı ile dördüncü yüzyılın ortalarına ait Zerdüşt “ateşgedesi” olduğu düşünülmektedir.
Öte yandan, Hristiyanlığın ilk dönemine ait bir eser, yani [...]
“Tanrı adına, ben, Grigor’un oğlu Davit, Zakarya’nın generali, 1214 yılında kutsal Khtzkonk manastırının ihtişamını görmüşüm… ve varlığımdaki Vahanardzeş köyünün yarısını, kendim ve velilerim için anıt olarak Aziz Sarkis Kilisesi’ne bağışladım. Bundan dolayı, ben, baş rahip Hovhannes ve diğer kardeşlerimiz, her sene, şaşmaksızın, David, Hakob, Poğos ve Petros’un yortularında ve Kutsal Şoğakat’ta, bütün kiliselerde ayin düzenlememi [...]
Bu yapı, diğerlerinden daha doğuda kalır. O da muhtemelen 10uncu veyahut 11inci yüzyıl yapısıymış. Küçük zemin planına oranla yüksekmiş ve etrafındaki duvarla çevrili alanda kabrin içine yerleştirilmiş 1031 tarihli belli bir uzun khatchkar varmış. Bu kilise bugün tamamen mahvolmuştur ve taşlarının birkaç kırıntısından başka bir şey yoktur. Bu kilisenin üstündeki yamaçlardaki Ortaçağ mezarları, 1986 yılında [...]
Yahya Peygamber Kilisesi’nin karşısındaki ayrı bir kayada dururmuş ve muhtemelen 10uncu veyahut 11inci yüzyıl yapısıymış. Dıştan dikdörtgen, içten iki yan şapel ve yarım daire apsisiyle haç şeklindeymiş. Girişi, saklı ve bulması zor olan güney cephesindeymiş. Kilisenin etrafı, korunmamış khatchkarların kaideleri ile çevriliymiş. Etrafında 1208 tarihli Keçror (Geçivan - Tunçkaya) kuşatmasının şehitlerinin mezarları olduğu söylenirmiş. Temelinin [...]